الفائزون » . « 1 » و در حديث ديگر « ألا انّ الحقّ فى علىّ و شيعته » آگاه باشيد حق در على و شيعه اوست » . و اما نداى ابليس در مقابل نداى دوم جبرئيل ، حضرت صادق عليه السّلام فرمود : در آخر همان روز ندا مىكند : « ألا انّ الحقّ فى عثمان و شيعته ، ألا انّ عثمان قتل مظلوما » . « 2 » و در حديث ديگر به اين عبارت : « ألا انّ عثمان و شيعته هم الفائزون » . « 3 » و در حديث ديگر به اين عبارت : « ألا انّ الحقّ فى عثمان بن عفّان فانّه قتل مظلوما فاطلبوا بدمه » . « 4 » و چه بعدى دارد كه هر دو باشد و بالجمله دربارهء نداى ابليس در مقابل نداى دوم جبرئيل اخبار متعدد است و اما در مقابل نداى اول در يك حديث از حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « چون ندا به اسم صاحب الأمر شود ابليس مردم را به حال خود نخواهد گذاشت ، بلكه در آخر شب ندا خواهد كرد تا مردم را به شك اندازد » . « 5 » علامهء مجلسى فرموده : « ظاهر اين است در آخر روز باشد نه در آخر شب ، چنان‌كه روايات ديگر در آخر روز است و در بعضى نسخه‌ها آخر اللّيل ندارد » . « 6 » مؤلف گويد : گويا نظر ايشان آن است كه يك ندا از ابليس بيش نيست و اين بعدى ندارد چنان‌كه بعيد هم نيست كه دو ندا باشد ، بلكه ظاهر اقتضاء مىكند كه ابليس را هم دو ندا باشد در مقابل دو نداى جبرئيل ، پس ممكن است شيطان در مقابل نداى اول جبرئيل كه به اسم قائم ندا كرده او هم به اسم سفيانى ندا كند در آخر شب ، چنان‌چه در حديثى حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « ابليس ندا مىكند : « ألا انّ الحقّ في السّفياني و

--> ( 1 ) - بحار 52 / 305 ح 75 . ( 2 ) - غيبت طوسى 454 ح 461 ؛ ارشاد مفيد 2 / 348 . ( 3 ) - بحار 52 / 289 ح 27 . ( 4 ) - معجم احاديث الامام المهدى 5 / 294 ح 1724 . ( 5 ) - بحار 52 / 205 ح 35 . ( 6 ) - بحار 52 / 205 ح 35 .